Hollanda Ankara Anlaşması: Türk Vatandaşlarının Hakları

Kısa cevap: Ankara Anlaşması, Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında 1963’te imzalanan ortaklık anlaşmasıdır; 1970 tarihli Katma Protokol ve 1/80 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı ile birlikte Türk vatandaşlarına AB ülkelerinde, bu arada Hollanda’da, bazı özel haklar sağlar. Hollanda’da bu haklar IND tarafından uygulanır ve IND’nin 31 Temmuz 2026 tarihli “Turkse burgers en wonen in Nederland” sayfasında listelenir: sponsor işveren zorunluluğu yoktur, ikamet izni harcı 85 eurodur (standart yüksek nitelikli göçmen harcı 423 euro), eş 18 yaşından itibaren getirilebilir, aynı işverende 3 yıl sonra ayrıca çalışma izni gerekmez. Ancak Ankara Anlaşması bir vize ya da çalışma izni değildir; iş sözleşmesi ve maaş kriteri şartı ortadan kalkmaz.

Ankara Anlaşması nedir, hangi belgelerden oluşur?

Üç temel metin vardır. Ankara Anlaşması (12 Eylül 1963) Türkiye ile o zamanki Avrupa Ekonomik Topluluğu arasındaki ortaklığı kurar. Katma Protokol (1970, yürürlük 1973) işçilerin serbest dolaşımına yönelik kademeli hedefler ve “standstill” (geriye gitmeme) hükmünü içerir: üye devletler Türk vatandaşlarının iş kurma ve hizmet sunma serbestisine o tarihten sonra yeni kısıtlama getiremez. 1/80 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı (1980) ise üye devletlerde yasal olarak çalışan Türk işçilerinin ve aile üyelerinin iş piyasasına erişim haklarını düzenler. Avrupa Birliği Adalet Divanı bu metinleri onlarca kararla yorumlamıştır; Hollanda’daki uygulama IND’nin kurallarına yansır.

Hollanda’da Türk vatandaşlarına sağladığı somut haklar (IND, 31 Temmuz 2026)

• Sponsor işveren şartı yok: Yüksek nitelikli göçmen başvurusu, IND onaylı sponsor (erkend referent) olmayan bir işverenle de yapılabilir. IND, daha hızlı işlem için sponsor kullanılmasını tavsiye eder ama zorunlu tutmaz. Standart kuralda sponsor zorunludur.
• İndirimli IND harçları: IND’nin 10 Eylül 2026 tarihli ücret tablosuna göre Ankara Anlaşması kapsamındaki ikamet izni başvurusu (MVV ile veya MVV’siz) 85 euro, uzatma 85 euro; standart yüksek nitelikli göçmen başvurusu 423 euro. Aile üyesi 85 euro (standart 254 euro), 18 yaş altı çocuk 81 euro (MVV ile) veya 44 euro; süresiz oturum başvurusu 85 euro.
• Eş için asgari yaş 18: Aile birleşiminde eşin asgari yaşı standart 21 yerine 18’dir.
• 3 yıl sonra çalışma izni gerekmez: Aynı işverende 3 yıl çalıştıktan sonra ayrıca çalışma izni (TWV) aranmaz; standart kural 5 yıldır.
• Serbest meslek: Kendi işini kurmak isteyen Türk vatandaşları için puan sistemi yerine yalnızca RVO’nun iş planı değerlendirmesi yapılır.
• Entegrasyon: Belirli durumlarda entegrasyon (inburgering) diploması şartından muafiyet uygulanabilir.

Ankara Anlaşması ne değildir?

En sık karşılaştığımız yanlış anlama “Ankara Anlaşması ile Hollanda’ya gidip iş ararım” düşüncesidir. Anlaşma, Hollanda’ya giriş vizesi ya da iş arama izni vermez. Yüksek nitelikli göçmen olarak çalışmak için hâlâ bir Hollandalı işverenle 2026 maaş kriterini (30 yaş ve üzeri 5.942 euro, 30 yaş altı 4.357 euro brüt/ay) karşılayan iş sözleşmesi ve IND’nin ikamet izni gerekir. Anlaşma, bu sürecin daha ucuz ve daha esnek olmasını sağlar: sponsor şartı kalkar, harç düşer, aile kuralları yumuşar. İngiltere’deki eski “Ankara Anlaşması vizesi” (Turkish Businessperson visa) ile karıştırılmamalıdır; Hollanda’da böyle ayrı bir vize türü yoktur.

Pratikte ne değişir?

Küçük ve orta ölçekli Hollandalı işverenler, IND sponsoru olmak için gereken 5.080 euro (küçük işletmeler için 2.539 euro) tanınma harcını ödemeden Türk aday alabilir. Bu, aday havuzuna erişen işveren sayısını artırır. Dutch Expat, işverene sponsor olmadan başvurunun nasıl yürüdüğünü anlatır, dosyayı hazırlar ve IND ile yazışmayı yürütür. Süreç ve ücretler: Hollanda iş bulma danışmanlığı; güncel ilanlar: Yurt dışı iş ilanları: Hollanda; vize adımları: Hollanda çalışma vizesi rehberi.

Sıkça Sorulan Sorular

Ankara Anlaşması ile Hollanda’ya gidebilir miyim?

Tek başına hayır. Anlaşma giriş vizesi ya da iş arama izni vermez. Hollanda’da çalışmak için işverenle maaş kriterini karşılayan sözleşme ve IND ikamet izni gerekir. Anlaşma bu başvuruyu kolaylaştırır: sponsor şartı aranmaz, harç 85 euroya düşer ve aile kuralları esnektir.

Ankara Anlaşması ile IND harcı ne kadar?

IND’nin 10 Eylül 2026 tarihli ücret tablosuna göre Ankara Anlaşması kapsamındaki ikamet izni başvurusu ve uzatması 85 eurodur. Standart yüksek nitelikli göçmen başvurusu 423 euro, standart aile üyesi başvurusu 254 eurodur. Harçlar her yıl 1 Ocak’ta güncellenir.

Sponsor olmayan işverenle başvuru daha mı yavaş?

IND, sponsor işverenlerin başvurularını daha hızlı işlediğini belirtir; bu nedenle sponsor kullanılmasını tavsiye eder. Sponsor olmayan işverenle başvuruda IND daha fazla belge ister ve inceleme süresi uzayabilir. Eksiksiz dosya hazırlamak bu farkı küçültür; Dutch Expat dosyayı IND’nin istediği düzende hazırlar.

Eşim ve çocuklarım için de indirim var mı?

Evet. Türk vatandaşının aile üyesi için ikamet izni başvurusu 85 euro (standart 254 euro), 18 yaş altı çocuk için 81 euro (MVV ile) ya da 44 eurodur. Eşin asgari yaşı 21 yerine 18’dir. Aile başvuruları çoğunlukla ana başvuruyla birlikte yapılır.